-----Sponsorlu Bağlantılar-----

Destan Nedir Özellikleri? Doğal Ve Yapay Destan Nedir


----- Sponsorlu Bağlantılar-----

Sponsor Bağlantı

Edebi Türler (Destan)

Edebiyat Alanındaki Konu paylaşımlarımıza Edebi Türlerden Olan Destan Konusunun Tanımını Özelliklerini, Doğal ve Yapay Destanların tanımı ve örneklerini ayrıca islamiyetten önceki ve sonraki Türk Destanlarını bulabilirsiniz.
Kahramanlarının olağanüstü eylemlerini coşkulu, törensel bir üslupla anlatan ve genellikle birkaç bölümden oluşan manzum yapıtlardır. Bilinen en eski edebiyat türlerinden biridir. Yunanca “espos” sözcüğünden gelmektedir. Mitoloji, efsane, folklor ve tarihi öğeler içerir. Destanlar ve destansı öyküler ilkçağlardan beri dünyanın her yerinde gelenekleri sonraki kuşaklara aktarmak için kollektif olarak yaratılmış edebi biçimlerdir.

Destanların ortak özellikleri Nelerdir

Hepsinde yarı tanrısal nitelikler taşıyan bir ya da birçok kahramandan söz edilir. Destan bu kahramanın eylemleri üzerine kurulmuştur. Olaylar çok geniş bir kozmik coğrafya üzerinde geçer. Bir destanın dünyası ortaya çıktığı zaman içinde düşünebilecek her şeyi barındıran bütünsel, çok yönlü bir dünyadır. Hemen bütün destanlarda uzun yolculuklar anlatılır. Çoğu destanda olaylara doğaüstü yaratıklar da katılır. Kişiler, olaylar, doğal varlıklar hep gerçek yaşamdaki boyutlarından daha büyük, daha zengindir. Özellikle sözlü destanlarda uzun anlatı, betimleme (tanımlama) ve konuşma bölümleri bulunur. Öykü içinde öyküye yer verilir. Törensel söyleyişler ve kamusal duyarlılık hâkimdir. Destanlar temel olarak iki gruba ayrılır.

Sözlü destanlar Hakkında Bilgi

Yazının henüz bulunmadığı ve yaygınlaşmadığı bir kültürde doğan ve kuşaktan kuşağa sözlü olarak aktarıldıktan sonra yazıya geçirilen destanlardır. Ozan ve şarkıcıların değişik zamanlarda söylediği şarkı ve şiirlerin bütünleşmesi ve işlenmesiyle oluşturulurlar. Örnekler:

Gılgamış: MÖ 3000 yıllarında Mezopotamya’da ortaya çıkmıştır. Bilinen en eski destandır. Babil ve Akad toplumlarınca da benimsenmiştir. Ama bugüne kalan en eksiksiz biçimi Sümer toplumunda ortaya çıkmıştır. Zalim Uruk kralı Gılgamış’in ölümsüzlük arayışını anlatır. Gılgamış ve arkadaşı Enkidu ile birlikte uzun arayışlardan sonra ölümsüzlük otunu bulur, ama bir yılana kaptırır.

İlyada ve Odysseia: MÖ 11-12’nci yüzyıllarda geçtiği sanılmaktadır. Homeros destanları olarak bilinirler. Yunan Yarımadası’ndaki Akhalar’ın, Anadolu’daki İon krallıklarına saldırısı ve Akha kral ve prenslerinin daha sonraki serüvenleri anlatılır. Özellikle Odysseia, Yunan Tragedyası ve Batı edebiyatının önemli bir kaynağıdır.

Diğerleri: Eski İngilizce halk destanı Beowulf, Eski Almanca Heldenlieder (kahramanlık türküleri), Almanca Nibelungenlied , Kudrunlied, Fransa’da Chanson de Geste (kahramanlık şarkısı), Chanson de Roland (Frank kralı Charlemagne’ın savaşlarını anlatır), İspanya’da El Cantar de Mio Cid, Hindistan’da Mahabharata, Ramayana, Japonya’da Heike Monogatari.

Edebi destanlar Hakkında Bilgi

Belirli bir yazar tarafından eski örneklere uygun olarak ve okunmak üzere kaleme alınmış destanlardır.
Örnekler:

Vergilius’un Aeneis’i: MÖ 29-19’uncu yüzyılları kapsar. Troyalı Aeneias’in uzun ve zorlu bir yolculuktan sonra Latin ülkesine gelerek Lavinium kentini kurması anlatılır. Lavinium sonradan Alba Langa ve Roma kentlerinin yerine kurulan ilk kenttir.

Milton’un Paradise Lost’u: İnsanın cennetten kovuluşu ve tanrının şeytanla mücadelesini anlatır.

Dante’nin La Divina Commedia’sı (İlahi Komedya) MS 1310-1321, Ariosto’nun Orlando Furioso’su (Çılgın Orlando) 1532, Camoes’in Os Lusidas’ı 1572.

Türk edebiyatında destan

Asya kıtasının çeşitli bölgelerinde yaşayan Türk boyları arasında zengin bir destan geleneği vardır. Bilinen Türk destanları arasında en eskisi Yaratılış Destanı’dır. Altay Türkleri arasında söylenmektedir. V. Radlov tarafından saptanıp yazıya geçirilmiştir.
Saka Destanı, İskit Türkleri’ne aittir. Bu destan zinciri içinde Alp Er Tunga ve Şu parçaları bulunur. Bunlar Kaşgarlı Mahmud’u Divanü Lugati-t-Türk adlı eserinde yer almıştır.
Oğuz Kağan Destanı 14’üncü yüzyılda derlenmiş özet nitelikte bir metindir. Oğuz Kağan’ın doğumu ve üstün nitelikleri, askeri başarıları ve ülkeyi oğulları arasında pay edişi anlatılır.
Oğuz Türkleri’nden günümüze gelen tek destan metni ise Dede Korkut Kitabı’dır. Bayındır Han soyundan geldikleri sanılan Akkoyunlular’ın egemen olduğu Kuzeydoğu Anadolu’daki olaylar ve Müslüman Oğuzlar’ın yaşamı anlatılır. Göktürk Destanları çeşitli parçalardan oluşmuştur. BozkurtErgenekonKöroğlu parçasında, göçebe Oğuzlar’ın Horasan ve Hazar’da İranlılarla savaşlarından sözedilir.
Manas Destanı’nda Kırgız Türkleri’nin putperest Kalmuk ve Çinliler’le savaşları vardır.
Cengiz Han Destanı, Moğol istilasından sonra Kıpçak bozkırlarında ve eski Uygurların yaşadığı bölgelerdeki olayları anlatır.
Timur Destanı, Timur’un savaşları ve kişiliğine yer verir. Danişmend Gazi Destanı’nda Türklerin Anadolu’yu ele geçirmeleri anlatılır.
Battal Gazi Destanı’nda da Anadolu’daki Türk-Bizans savaşları yer alır. parçasında Göktürkler’in bir boz kurdun soyundan geldikleri, parçasında ise Ergenkon’a sığınmaları, çoğalıp buraya sığmayınca dağı eriterek dış dünyaya çıkmaları anlatılır.

Doğal Destan Yapma Destan

Doğal Destan: Çok eski dönemlerde ulus vicdanında derin izler bırakan bir tarih ya da toplum olayının , yine o devirlerde ulusal bir ozan ya da çeşitli saz ozanları tarafından söylenen biçimine doğal destan denir.

DOĞAL DESTANIN ÖZELLİKLERİ

Anonim bir özellik taşır.
Çoğu manzumdur; nazım ve nesir karışık olanına az rastlanır.
Nazım biçimi ve uyak , destanı yaratan halkın geleneğine bağlıdır.
Gerçek ve gerçekdışı olaylar iç içedir.
Destan kişileri beden ve karakter özellikleri bakımından hem olağan hem de olağanüstü özellikler taşır.
Destanlarda anlatılan olayların zamanı aşağı yukarı bellidir.
Destanlar çok uzun manzum öykülerdir.Kırgızlara ait Manas destanı 400 bin dizeden oluşur.
Destanlarda daha çok kahramanlık, yiğitlik, dostluk , aşk , ölüm , yurt sevgisi konuları işlenir.

DÜNYA EDEBİYATININ EN ÜNLÜ DOĞAL DESTANLARI:

• İLYADA VE ODYSSEİA( Homeros) :Yunanlıların Toroia Savaşına gidiş dönüşlerini anlatır.( YUNAN DESTANI)

• ŞEHNAME ( FİRDEVSİ ) İran – Turan mücadelelerini , İran’ın kahramanı Rüstem’in yiğitliklerini , Büyük İskender’in İran’ı işgalini anlatır. ( İRAN EDEBİYATI)

• KALEVELA (LÖNROT) : Doğaya karşı savaşan Finlilerin erdemlerini , bilgeliklerini anlatır. ( FİN EDEBİYATI)

• MAHABHARATA ( HİNT EDEBİYATI)

• RAMAYANA ( HİNT EDEBİYATI )
• İGOR : 12.YY da Kıpçak Türkleriyle Rusların yaptıkları savaşı anlatır. ( RUS EDEBİYATI)
• OĞUZ KAĞAN : Hunların Orta Asya’ da Türk birliğini nasıl kurduğunu anlatır . ( TÜRK EDEBİYATI)

...

YAPMA DESTANLAR

Yeni ve yakın çağlarda , herhangi bir tarih olayının bir ozan tarafından destan kurallarına uygun olarak yazılmış biçimine yapma destan denir.
Bunlar sanatsal amaçlı destanlardır.Bilinen bir sanatçının ortaya koyduğu destanlardır.

DÜNYACA ÜNLÜ YAPMA DESTANLAR

KAYBOLMUŞ CENNET: Ademle Havva’nın cennetten yeryüzüne inişleri anlatılmıştır.(J. MİLTON – İNGLZ EDEB.)
KURTARILMIŞ KUDÜS: I. Haçlı seferinde Kudüs’ün alınışı anlatılır. ( T.TASSO- İTALYAN EDEB.)

İLAHİ KOMEDYA : Öteki dünyaya Dante’nin yaptığı 7 günlük gezi anlatılır.( DANTE- İTALYA EDEB.)
Üç ŞEHİTLER DESTANI: Kurtuluş Savaşından bazı kesitler anlatılır .( F.H. DAĞLARCA- TÜRK EDEB.)

İSLAMİYETİN KABULÜNDEN ÖNCEKİ TÜRK DESTANLAR:

SAKA TÜRKLERİ:
ALP ER TUNGA DESTANI:Sakaların yiğit komutanı Alp Er Tunga ‘nın İranlılarla yaptığı savaş anlatılır.Destanda Alp Er Tunga’nın kahramanlıkları , başarıları ve ölümünden duyulan acı anlatılır.
ŞU DESTANI: Saka Türklerinin hükümdarı Şu’nun Makedonya hükümdarı İskender ile mücadelesi anlatılır.Bu destanla ilgili bilgileri Divanü Lügat’it Türk ‘ten alırız.

OĞUZ KAĞAN DESTANI : Bu destanda Hun hükümdarı Mete Han’ın Orta Asya ‘da Türk birliğini kurması anlatılır.
Oğuz Kağan destanının Uygur yazısıyla yazılmış bir kopyası Paristedir.

GÖKTÜRK DESTANLARI
BOZKURT DESTANI : Göktürklerin dişi bir kurttan nasıl türediklerini ve çoğaldıkları anlatılır.Bu destanla ilgili bilgiler Çin kaynaklarından alınmıştır.
ERGENEKON DESTANI : Göktürklerin Ergenekon denilen bir yere sığınmaları , orada 400 yıl oturup çoğalmaları , sonrada demir bir dağı delerek oradan çıkmaları ve devlet kurmaları anlatılır.

UYGUR TÜRKLERİ DESTANLARI

TÜREYİŞ DESTANI : Uygurların bir kurttan nasıl türeyerek çoğaldıkları anlatılır.
GÖÇ DESTANI: Bu destanda , Uygurların Kırgız baskılarına dayanamayarak Doğu Türkistan’a göç edişleri anlatılmıştır.

İSLAMİYET SONRASI TÜRK DESTANLARI:

SATUK BUĞRA HAN DESTANI : İlk Müslüman Türk devleti olan Karahanlı hükümdarı Satuk Buğra’nın Müslüman olmayanlarla mücadelesi anlatılır.
MANAS DESTANI: 11 ve 12. YY Kırgız Türkleri arasında oluşmaya başlayan bu destan geniş coğrafyalara yayılmıştır.Manas adlı bir yiğidin kafirlerle mücadelesi anlatılır.Dünyanın en uzun destanıdır.400 bin mısradan oluşur.

KÖROĞLU DESTANI : Köroğlunun asıl adı Ruşendir.
BATTAL GAZİ DESTANI: Bu destan 8 ve 9. yy da Müslüman Türk ve Arapların Anadolu’ya yaptıkları akınları ve Bizanslılarla çarpışmalarını anlatır.
Bunlardan başka CENGİZ HAN DESTANI,TİMUR DESTANI, DANİŞMANT GAZİ DESTANI, GENÇ OSMAN DESTANI… gibi destanlarda İslamiyatin kabulünden sonra ortaya çıkan destanlardır.

Nasıl Buldular: do?al destan yapay destandestan nedirwww bilgiyuvasi comyapma destan ile ilgili kısaca bilgidestanlar konu ve içerik bakımından ne özellik taşırdoğal destan ve yapay destan nedirtürk edebiyatı yapay destanlar hangileridir ne anlatıryapay destan örnekleriyapay destanlarda ne anlatiliyoryapay kahraman destanı

Destan Nedir Özellikleri? Doğal Ve Yapay Destan Nedir SerdarHan tarafından 22 Mart 2011 tarihinde , Eğitim kategorisine eklenmiştir.

------ Sponsorlu Bağlantılar ------
    yeni 10
Benzer Konular
Destan Nedir Özellikleri? Doğal Ve Yapay Destan Nedir isimli bu konuyu ;
Google'de Ara
BlogSearch'te Ara
Buzzzy'de Ara
Twitter'da Ara
Bing'te Ara
İletişim

Sende Yorum Yaz

YORUM YAZMAK İÇİN ÜYE GİRİŞİ YAPMALISINIZ.

Facebook Grubumuza Katılın!